ZUMTU PAWLIH TUANVO TUMPI

Baibal Caanghril:

“A hmaisa bikih ka lo fial duhmi cu mi hmuahhmuah hrangah Pathian hnenah thlacam uh, dil uh, midang ai-ah thlacam uhla lungawi thu sim uh, ti a si. Daite le hnangamte ih kan um theinak dingah le Pathian ṭihzahnak thawn ziaza ṭha ih kan nun theinak dingah siangpahrang le ramsung hotu upa pawl hrangah thlacam uhla Pathian hnenah dil uh” (1 Timote 2:1-2).

Baibal siarbet: 1 Timote 2:1-8.

          Pathian fa a simi zumtu mi piangthar pawlin nitin Khristian nun ah nung in, pitling nun ih nung le ṭhangso thei vivo ding a ṭul. Cun zumtu kan sinak ah ṭuanvo tumpi kan nei. Cumi cu mai’ hrangah le midang hrangah thlacam ding hi a si. Cumi thu thawn pehpar awin Paul in Timote hmangin in simmi thu pawl cu a tanglam bangin zohin thazaang kan lak tlang ding a si.

1. Mi hmuahhmuah hrangah thlacam sak ding(v. 1)

          Paul in Timote hnenah caang khatnak sungah Pastor pakhat sinak diktak ih nung in zumtu mi hmuahhmuah hrangah thlacam dingin ṭuanvo a pekih a forh hngai. Cumi cu nitin pelh loih tuah dingmi pawl an si:

(a)     Pathian thu ah ciah aw in minung zate hrangah thlacam sak ding.

(b)     Sungtel pawl le zumtu hmuahhmuah hrangah thlacam sak ding; a hleicei in Pathian hnenah puithiam dinhmun la in thlacam sak ding.

(c)      Pastor pakhat dinhmun in Kawhhran le thuthangṭha hrangah thlacam ding, ti pawl hi an si. Thlacamnak caan ah a cang thei tawk in caan pekin telpi ringring dinghi a thupi ngaingai.

          Thlacamnak hi hnaṭuan pakhat a si. Caan pek a ṭul. Pathian le zumtu karlak ih a thupbik pehzom awknak a si. Kan ṭulmi pawl Pathian hnenah theihter in amah ih lamhruainak parah ṭhum aw ding a ṭul. Hmun khiah nei ih thlacam a thupi vekin ziangvek lai khalah khui hmun khal in thlacam ding a ṭul. A thupi bik ah Pathian thawn pehzom awknak dik neih ding a thupi ngaingai. A hleice in Pastor cun zumtu le sungtel pawl hrangah nasazet in thlacam sak a ṭul. Pastor ih a hnaṭuan tumpi pakhat cu thlacam hi a si. Amai’ pumpak ih ṭulmi le zumtu zate ih ṭulmi pawl cu catbang loin Pathian hnenah dil in, theiter in Satan ral donak ah thlacam tengteng a ṭul. Cuih tlun ah Pastor cun kawhhran sung thlacamnak ah a hoha ding a ṭul. Zingpit thlacam, thlacam bur, cikcin thlacam tivek pawlah taimak suah in hotu ding a si.

2. Ram uktu pawl hrangah thlacam sak ding (v. 2).

          Siangpahrang le ram sung hotu upa pawl hrangah thlacam uh, timi khal hi a thupi zetmi a si. Mi zovek khalin thlacam seh, tinak a si. Ram uktu pawlin duhdawtnak le zawnruahnak thawn rampi an uk tik lawngah mipi pawl khal thinnomnak, daihnak, zalennak pawl kan ngah thei ding. Paul in zumtu pawl hnenah Rom ram uktu Nero siangpahrang san lai ah siangpahrang le uktu bawi pawl hrangah thlacam dingin a fial. Ram uktu timi hi Pathian lungkim ih hrilmi lawngin uk theih a si. Acozah uktu timi hi Pathian thu locun an dinghnget thei lo tihi theih ringring in thlacam sak ding a thupi ngaingai. Rampi sungah a dai ih, a ṭhangso tikah ramsung um mipi hrangah ṭhansonak le zalennak a um. Kawhhran hi Pathian ih duhdawtmi minung pawl hrangah ṭhatnak a tuahtu ding a si. Mipi zate thinlung, taksa, thlarau ah lungawi hnangam ih a um ringring theinak dingah zumtu pawl in thlacam sak ding ṭuanvo tumpi kan nei. Cuticun “nan innhnen nan duhdawt pei” tiah Jesuh ih in cahtami vekin kan minungpi a simi uktu pawl hrangah thlacam sak ding kan ṭul. Pathian kan duhdawt taktak ahcun kan minungpi kha duhdawt in thlacam sak ding a thupi.

3. Mi hmuahhmuah rundamnak ngah dingin (vv.3-7).

           “Mi hmuahhmuah thutak thei haisehla, rundammi si haiseh ti a duhtu, in Rundamtu  Pathian a lung a awi ding”, tiah Paul in a ti. Pathian thutak hi mihmuah hrangah a si ruangah a hmaisabik ah thlacamsaknak thawn apnak neiin hramthok a ṭul. Thlacam sak ding a ṭulnak (5) a um ih cupawl cu:

(a) Pathian cu rundamtu a si ruangah minung hmuahhmuah khal rundamnak coter ṭheh a duh. Rundamnak co lawng si loin thutak theih ter thluh a duh. Jesuh Khrih cu lamzin a si. Nunnak le thutak khal a si. Khrih tel lo cun zohman Pathian hnenah a thleng lo ding (Joh. 14:6). Curuangah minung zate hrangah thlacam sak ding hi kawhhran le zumtu zate ih ṭuanvo a si (2 Pit. 3:9).

(b) Lei le van a sersiamtu Pathian pakhat lawng a um, Pathian tampi a um lo. Pathian cu minung hmuahhmuah ih Pathian a si. Midang in an thei lo nain minung hmuahhmuah le ziangkim sersiamtu Pathian amah lawng a um a si. Vancung khal pakhat lawng a um ih a fehnak lamzin khal pakhat lawng a si. Minung zate in sersiamtu Pathian hnen lawngah thlacam cio ding kan ṭul.

(c) Jesuh Khrih lawng hi cuih rundamnak hrangah remnak tuahtu minung palai a si zia theih ter a duh. Remnak tuahtu palai um loin kan duhnak hmun ah kan thleng thei lo ding. Lamzin a um lo cun feh a theih lo. Jesuh Khrih thawngin kan lamzin in ongsak ih Pathian hnenah kan thleng thei. Kan hrangah Jesuh Khrih in thla in camsak rero (Rom 8:34). Thinglamtah lamzin cu inn kan thlen theinak dingah lam in hmuhtu a si. Remnak tuahtu palai timi cu lamṭang nei loin a laifang ah dingte in ding daan a si. Jesuh Khrih cu minung a si lawng si loin minung pawl kan sualnak in thlahsak thluhtu Pathian khal a si.

(d) Cuih remnak tuahtu minung palai a simi Jesuh Khrih cu minung hmuahhmuah rundam dingin a nunnak liamin a thi. Sualnak a nei lomi Jesuh Khrih cu sualnak a neimi minung pawl hrangah a thi. Thungai kan sim a sile sualnak a neimi minung pawl hi thinglamtah parah thlai tuar dingmi kan si. Minung kanmah cio ih sualnak ai ah midang in thihsak a theih lo. “Jesuh Khrih siar loin rundam theitu dang an um lo”. Curuangah kan sual ai ah thihnak a tuartu Jesuh Khrih ih duhdawtnak cu mi hmuahhmuah in an hmu thei ih, rundam an ngah thluh theinak dingah thlaza kan camsak a ṭul. Kumkhua san a thlen tikah Pathian thawn kumkhua ih um thei dingin thlaza camsak kan ṭul.

(e)      Pathian hnaṭuantu pawl in rundamnak thu lawng phuang ding a ṭul a si. Paul in ‘zumnak thu le thudik phuangtu palai kan si. Cuih thu cu Zentail mi le zum lotu pawl hnenah phuang ding ah in thlah a si’, a ti. Curuangah Pathian hnaṭuantu cun thuthangṭha phuang ding, tirhthlah pawl vekin ṭuan ding le zirhtu hnaṭuan pawl khal ṭuan cih ding a ṭulzia a lang ter. Paul bangtuk in thuthangṭha phuangin, Tirhthlah pawl vekin Pathian thu zaiter in ṭuan a ṭul. Zumtu pawl an pitling theinak dingah zirhnak thawn bet a ṭul.

4. Kut thlirin thlacam hai seh (v. 8).

          ‘Pathian biaknak hmunkip ah mipa in thlacam haiseh ti ka duh. Pathian hnenah pum a pe awmi thinhengnak le thu-el awknak um lotein mipa in an kut thlir in thla cam haiseh’, a timi pawl hi Kawhhran hruaitu mipa pawlih ṭuanvo tumpi pawl tla an si. Pathian ram karhzainak ding hrangah thinlung tak tein thlacam phahin ṭuan ding a si. El-awk rero le tisa nun tukih hruai awk ding a si lo. Kawhhran sungah Pastor le Kawhhran Upa pawl siseh, mipi thawn siseh zumtu zatein khat le khat upat aw in kut-ong zom awte’n thlacam phah in ṭuan tlang ding ṭuanvo tumpi kan nei. Pathian hmaiah pum pe aw taktak in kanmah le sinak ṭhum aw in nun hlan awk a ṭul. Pathian hmaiah kutthlir in thlacam thei ding kan ṭul. Mipi thawn hmunkhat ah thlacamnak neiin, mi va sawm ih hmunkhatte’n Pathian hmaiah kutthlir in thlacam ding a ṭul. Pathian thawn pehzom awknak ding hrangah thinlung tangdornak neih a ṭul. Pathian hmai ah kut thlir kan timi hi kanmah le kanmah zianghman ka si lo, tiih Pathian hmai ih tangdornak le ṭhum awknak langternak a si. Kut kan thlir tik khalah tangdornak thinlung kan nei taktak a ṭul. Ti-awter men a ngah lo. Pathian ih ho mi hnuai ah um ding a ṭul. Pathian in hram in thoksak dingih cin le daan ṭhate nei in ṭuan tlang ding a ṭul ngaingai.

Thunetnak

          Tuisun ah kawhhran hruaitu mipa tampi cu Kawhhran hnaṭuan le thuthangṭha karhzainak hnaṭuan pawl ah mah rori tel loin a leng lam ihsin mi soisel a hmangtu kan tampi. Kan tel khalle thinhengnak, thu-el awknak pawl thawn khawvelmi pawl bangin kan nung. Cutin si sawn loin midang hrangah nasazet ih thlaza camsaktu si kan ṭul. Kan rampi a ṭhat theinak dingah le a ṭhanso thei ih thinnuam le zalen ih kan um theinak ding hrangah acozah uktu pawl hrangah thlaza cam sak ding kan hngilh hram lo pei. Kan minungpi zate’n rundam fa an si cio ih thutak theih le nunpitu si theinak dingah thlaza kan cam cio pei. Kan zatein Pathian ram karhzainak dingah le Pathian sunglawinak ding hrangah nasazet ih ṭan lak in, thazaang suahin, thlaza camin Pathian riantu si cio dingah ṭuanvo tumpi kan nei a si. A thu parah Pathian in a duhnak vekin thluasuah pek in a hmin sunglawi sin seh. Amen.

Duhdawtnak le duhsaknak thawn,

Rev. CJ Hrang Hmung, D.Min., PhD.,

Manila, Philippines.

22.02.2014|11:49 pm.

JESUH KHRIH HRANGAH ZIANGKIM TANSAN

Baibal Caanghril:

“Cubangtuk a lenglam thlunmi pawl rinsan duh ahcun a rinsan theitu ka si ve ko. Zozo khal in a lenglamih thlunmi thil ka rinsan a si tiin a ruah ahcun cumi pa hnakin tam sinsin ih ruat ding sawn ka si. Zing riat ka kim ah serhtan mi ka si; suahkehnak lamih ti ahcun Israel miphun, Benjamin hrin, Hebru cit ka si. Judah Daan thlun lam ti ahcun Farasi mi ka si. Cumi ah ka ṭangzet ih Khristian pawl ka hrem. Daan thlun tahratin miding si theinak lamah cun keimah cu mawh nei lo ka si” (Filipi 3:4-6).

          Minung tampi cun lenglam ih kan sinak zoh aw in pakhat le pakhat kan rinsan aw ṭheu. Biaknak lam ah siseh, leitlun lam thu ah siseh rinsantlak kan timi pawl hi lenglam dinhmun zohin kan ṭhencat ṭheu a si. Cumi cu a palh tiah ka sim duhmi a si lo. A ṭhatnak hmun tampi a um ko. Asinain Paul ih dinhmun zohin cutiih kan hmu ṭheu hi ziang a bang tiah zohṭhim dingah ka tarlang duhmi a si sawn. Paul cu Judah hruaitu pawl bangtukin a lenglam thil sinak ahhin sim ding tampi a nei ko. Judah miphun sungah hruaitu pakhat a rak si. Judah miphun lakah an upatmi Benjamin hrin a si. Judah mi biaknak lam khalah thuneihnak sangbik a neitu Sanhedrin Council upa pakhat a si. Anmah san lai ih a thupizetmi Rom miphun sinak a nei fawn. Cuih a sinak hmuahhmuah kha fehsan tanta thluh in Jesuh Khrih hrangah a nunnak a pek. Jesuh Khrih hrangah ziangkim tansan ngamtu paralṭha a si. Paul ih sinak a thupitnak pawl kan tarlang vivo hnik ding.

1. Zing riat a kim ah serhtan mi a si.

          Abraham san ihsin serhtannak nan tuah pei, tiah Pathian thukamnak a um zomi a si. “Atu thokin mipa pohpoh cu ni riat an ti ni ah an serh nan tan ding…” (Seem. 17:11). Curuangah Paul khal zing riat a kim tikah serh a tannak a si. Ishmael cithlah pawl cu kum 13 an kim til lawngah serh an tan. Ziangahtile Ishmael cu kum hleithum a kim tikah serh a tan ruangah a si  (Seem. 17:25). Biaknak dang ihsin Judah biaknak ah a ṭhawn awmi pawl cu an upat tikah serh an tan ṭheu. Asinain Paul cu Judah miphun taktak sung ih suakmi a si ruangah ni riat a kim tikah Judah daan a ummi vekin serhtannak a tuahmi a si.

2. Israel miphun a si.

          Judah mi pawl in biaknak thuthawn pehpar in thu an sim tikah Israel miphun ka si, an ti aw ṭheu. Israel miphun timi hi thupizet ah an ruahmi a si. ‘Israel’ timi cu Pathian le Jakob an buan-aw hnu ah Pathian in a pekmi hmin a si (Seem. 32:28). Ishmael miphun pawl in an suahkehnak an zingzoi tikah Abraham le Hagar tei’ hrinmi Ishmael hrin kan si an ti (Seem. 21:1-13). Cun Edom miphun pawl in an suahkehnak zingzoi ve tikah Isaak fapa Esau hrin kan si an ti ve (Seem. 36:8). Cule Israel mi in an thawhkehnak an zingzoi tikah Jacob hrin kan si an ti. Jacob kha Pathian in Israel  tiah a hmin a thlengsakmi a si ruangah a fa le phun hleihnuh kha Pathian ih hrilmi Israel hrin cithlahtu kan si an ti cio. Paul cu cumi lakin Pathian ih hrilmi Israel miphun 12 sungin Benjamin hrin sungih suakmi a si.

3. Benjamin hrin a si.

          Paul cu Israel miphun menmen a si lo. Israel miphun sung hmanah mithiang bawiphun a simi Benjamin hrin a si. Benjamin cu Jacob nupi Rachel thawn neihmi fapa a si. Israel siangpahrang hmaisabik a ṭuantu Saul hi Benjamin hrin a si (1 Sam. 9:1-2). Paul khal hi Saul siangpahrang hmin thlun in thlengawknak a neih hlanah Saul tiah kawhmi a si. Jesuh Khrih a zum hnu ah Paul tiah a hmin a thlengsal a si. Israel ram ṭhen hnih ah a ṭhen tikah thlanglam Judah thawn a kom-aw mi an si. Babylon sal ihsin luatnak an ngah theinak dingah Esther siangpahrang bawinu bawmtu bik Modekai khal hi Benjamin hrin a si. Curuangah Paul cu Israel mithiang bawiphun Benjamin hrin a siih leitlun khawvel lam in kan zoh a sile Judah zirhtu pawl hnakin dinhmun a sang deuhmi a si.

4. Hebru nu le pa ih hrinmi Hebru cit a si.

          Hebru cit timi hi Israel miphun tinak a si ko. Asinain sullam dang a nei. Israel mi cu leitlun khuazakip ah an ṭhekdarh thluh. Rom ah tampi an um ih Alexandria khua khalah mi tampi an um. An umnak poh ah an ṭong le an nunphung an hmang ringring. Sikhalsehla caan a rei deuhdeuh tikah mi hrekkhat cu an ṭong an hngilh ih Grik ṭong an hmang. Paul cu Grik ṭong a hmang ih tlunah a miphun Hebru ṭong khal ṭhate’n a thiam thotho. Tarsas khuapi ah suakmi a si ko na’n an pipu suahkehnak Jerusalem ah a ra ih ‘Gamaliel’ timi anmah san laiah hminthangbik zirhtu ih kuttang ah tlawng a kai (Tirh. 22:3).

5. Biaknak Hruaitu Farasi a si.

          Paul cu Judah biaknak ah thuneihnak sangbik a neitu Sandedrin Council upa pakhat a si. Daan thu tifekfek ih a thluntu lam ah a nasabik mi Farasi a si. Farasi mi pawl hi Judah miphun sungah pawl pakhat an si. Biaknak lamah a zuamzet pawl an siih 100 BC ihsin AD 100 tiang thuneitu pawl an si. Biaknak lamah thianhlimnak a ṭulzia, ṭhenhra ṭhenkhat pek a ṭulzia, le Sabbath ul a ṭulzia pawl a thupittertu an si. Vancungmi an um tile thawhsalnak a um, ti a zumtu an siih Sadusi pawl thawn an zum daan a dang awk ruangah an eng aw deuh ringring. Moses daan thlun dingin an zuamzet ih an hrilfiahmi kha Moses daan tlun ah an bet vivo. Judah mi zapi lakin mi hleicet tiih an retmi an si. Judah biaknak ih nasazet ih ṭanpitu an si. Paul cu cuih Farasi lakah a theibik le a hngal bik lakah a tel ve mi a si.

6. Khristian pawl Hremtu a si.

          Judah biaknak a ṭantuk ruangah Khristian pawl nasazet in a hrem hngai. Judah biaknak a dotu zumnak le pawl pohpoh kha hlo thluh dingin nasazet in a zuam. Himi Khristian pawl hremnak thu hi a hngilh thei lo ruangah hmun tampi ah a sim ringring ṭheu (Tirh. 22:2-21; 26:4-23; 1 Kor. 15:8-10; Gal. 1:13). Judah biaknak le zum daan cu a terek tiang a thei ih a thiam thluhmi a si. Curuangah an rinsanzetmi pa a rak si vekin humhim duh ah Khristian pawl nasazet in a rak hrem hngai a si cu.

7. Daan thlunnak lam ahcun mawh nei lomi a si.

          Paul cu Judah biaknak daan ih thlun ding a ummi hmuahhmuah cu a thlun kim thluh. Daan vekin fekzet ih nungmi pa a si. Felzet in a thluntu khal a si. A zummi biaknak hrangah a nunnak pek tiang a ngammi a si. Miphun le ram duhdawtzet tu a si fawn. Judah daan thlunnak lam ahcun soisel ding um loin mawh nei lomi a si fawn. Cutluk ih felmi pa a si.

Tlangkawmnak

          A tlun ih kan tarlangmi Paul ih thuhla pawl kan zoh tikah mi thupi cu a si ta rori. Mi menmen a si lo ti cu a fiang nasa. A sinak pawl kan zoh tikah rinsantlak hruaitu ṭha le upat co tlakmi hrimrhim a si ko.

          Sikhalsehla Jesuh Khrih thawn an ton aw tikah cuih a sinak pawl hi amai’ cahnak le thil titheinak lawng ih tuahmi a si ruangah zianghman a si lo zia a hmu-aw ih thupi ah a ret thei nawn lo. Amah le amah fiangtein a hmu aw ngah sal. Minung mit ih hmuh theimi a lenglam sinak cu kan zoh tikah a famkim thluhmi a si ko. Asinain Pathian hmai ahcun cuih thil pawl hi zianghman an si lo tiah a hmusuak ngah. Rundamnak timi cu minung ih thil titheinak in a si lo. Pathian ih laksawng a si. Curuangah mai’ sualnak kha thei aw in tangdornak thinlung thawn Jesuh Khrih hnenah pan a ṭul. Cutik lawngah lungawinak sangbik ngah theih a si, ti kha fiangzet in a hmusuak. Cuticun a sinak hmuahhmuah a tansak thluh. Cule zumtlakmi Khrih ih sal ṭha, riantu ṭha ah a cang ta a si.

          Zumtu kannih teh Paul bangin kan sinak ziangkim tansan in a nunnak liamin in rundamtu Jesuh Khrih hrangah kan pe aw ngam taktak maw? Kanmah le kanmah kan cekfel aw ding a ṭul tuk zo. Pathian in sunlawinak co hram seh! Amen.

Duhdawtnak le duhsaknak thawn,

Rev. CJ Hrang Hmung, D.Min., PhD.,

Manila, Philippines.

16.02.2014|00:05 am.

A NUNGMI RUAHSANNAK (Living Hope)

Baibal Caanghril:

“Kan Bawipa Jesuh Khrih ih Pa le a Pathian cu thangṭhat uhsi. In zaangfahnak a tum ruangah Jesuh Khrih cu thihnak in a thoter ih nunnak thar in pe zo. Curuangah a nungmi ruahsannak in kan khat ih, Pathian in a minung pawl hrangih a retmi ro cu co dingah hngakhlap in kan um. Cuih ro cu nan hrangah vancungah a lo ret sak ih a siat thei lomi, zohmanih ruk thei lomi le a ziam thei lomi an si. Ni neta bikih langter dingah atuih ret ciami rundamnak cu zumnak thawngin Pathian huham ih kilvenmi nanmah ih co ding ro a si.” (1 Piter 1:3-5)

Baibal siarbet: Rom 5:1-5.

Thuthoknak

          Zumtu pawlih kan thinlung sungah a caam ringringmi a nungmi ruahsannak hi Khristian kan sinak ih hrampi pakhat a si. Khristian pawl hi ruahsannak in kan nung. Himi ṭongfang hi man a neizetmi ṭongfang a si. A thuk ih sullam a nei zetmi khal a si. Cutin a sile Khristian pawlih kan ruahsannak cu ziang a si pei? Kumkhua nunnak kha a si. Cumi kumkhua nunnak hmai a hruaitu aamahkhaan pakhat cu atu kan nun sungah famkimzet ih nun a si. Cuih nun kan co ngah cun Khristian pawlih kan ruahsannak cu a nungih kumkhua nunnak cu kan ban theinak hmun ah a um tiin kan thei thei. Paul in, “Zumnak ruangih kan comi Pathian ih zaangfahnak sungah Amah in in thlenpi ih cuih zaangfahnak sungah cun atu hi kan um. Curuangah Pathian ih sunlawinak kan ṭawm aw ding tiah ruahsannak kan nei ih kan thin a nuam” tiah a ti (Rom 5:2-3). Cumi cu a nungmi ruahsannak a si.

1. A Nungmi Ruahsannak

          Khristian pawlih ruahsannak cu hrihram a nei. Piter in cuih ruahsannak ih a hrihram cu kan Bawipa Jesuh ih Pa le a Pathian a si. Cuih Pathian lawngin kumkhua nunnak in pe thei. Rundamtu Jesuh Khrih thawngin kan co theimi a si, tiah a simfiangmi kan hmu thei.

          (1) Caang 3 nakah “in zaangfahnak a tum ruangah” timi ṭongfang kan hmu thei. Minung ih zaangfahnak cu zinghman a si ṭheu lo, sikhalsehla Pathian ih zaangfahnak cu a tum a si. Pathian ih zaangfahnak thawng lawngin a nungmi ruahsannak kan ngah thei. Zaangfahnak (mercy) hi Grik ṭong in eleos ti a sih duhdawt lainatnak, zaangfahnak tiah sullam a nei. Pathian in minung pawlih kan ṭul bikmi a thei. Cuticun cuih kan ṭulmi cu kan hnenah in pek (Efe. 2:1-2). Curuangah Pathian in hnaquan pahnih a ṭuan. A pakhatnak cu minung parah thuṭhen lohli hrih loin thinsauzetin in hngak hrih. A pahnihnak cu rundamnak hrangah timtuahnak a neiih minung pawl hnenah a pek hngai a si. Zumtu pawl hrangah a nungmi ruahsannak cu Pathian zaangfahnak thawngin a rami a si.

          (2) A nungmi ruahsannak cu hrin tharnak in cohlang theih a si. Cumi cu veihnih hrinsalnak lole piantharnak tiah kan ko. Kan piangthar lo ahcun a nungmi ruahsannak kan co ngah thei lo ding ti theih a si. Kan nunhlun hmangin kumkhua nunnak kan ruahsan thei lo. Johan 3;3 ah Jesuh in, “Thungaite in ka lo sim: zokhal hrin sal a si lo ahcun Pathian uknak a hmu thei lo ding,” tiah a ti.

          (3) A nungmi ruahsannak hi Jesuh thawhsalnak thawngin kan ngahmi le nemhngetmi a si. Bawipa Jesuh in, “Kei cu thawhsalnak le nunnak ka si. Zokhal keimah I zumtu cu thi hmansehla an nung ding,” a ti (Johan 11:25). Curuangah Jesuh Khrih cu rundamtu Messiah a si; Pathian Fapa taktak a si ti a zumtu cu a nungmi ruahsannak kan nei thei a si.

2. Vancungah Ro Sunglawi in Retsak

          Pathian in a minung pawl hrangih a retmi ro cu co dingah hngakhlap in kan um. Piter ih simmi “Cuih ro cu nan hrangah vancungah a lo ret sak ih a siat thei lomi, zohman ih ruk thei lomi le a ziam thei lomi an si,” timi cu ziangtin kan thei thei pei? Atu rori ah harsatnak le hremnak a phunphun kan tuar laiah ziangtin ruahsannak kan nei thei pei? Kan ruahsan theimi pahnih a um.

          1. Pathian in a huham cahnak thawn in kilveng ringring.

          2. Cuih ruahsannak cu kanmai’ zumnak thawngin kan ngah theimi a si. Zumnak kan neih lo ahcun ruahsannak hi zianghman a si lo. Zumnak thazaang cakzet neih kan ṭul. Tuahnak a tel lomi zumnak cu zumnak thi a si. Zumtu kan sinak kha kan langter thei a ṭul. Zumtu cun zawnlung le thungai nun kan neih a ṭul. Cumi cun netabik ni ah a langdingih rundamnak kan congahnak ding hrangah a si.

3. Ro

          Piter in, “Ni neta bikih langter dingah atuih ret ciami rundamnak cu zumnak thawngin Pathian huham ih kilvenmi nanmah ih co ding ro a si,” tiah a sim (v. 5). Cuih ro cu nan hrangah vancungah a lo ret sak ih a siat thei lomi, zohman ih ruk thei lomi le a ziam thei lomi an si, tiah a sim bet. Cuti a sile zumtu pawlih kan co dingmi ‘ro’ pawl cu ziangmi pawl so a si ding? Kan co dingmi ‘ro’ pawl hi Baibal sung hmun tampi ah kan hmu thei. Cumi pawl cu:

- Pathian faate sinak (Gal. 4-7; 1 Joh. 3:1)

- Sualnak nei lo (Fil. 2:15)

- Kumkhua nunnak (Joh. 3:16; 1 Tim. 6:19)

- A hngetmi le sunglawi sawn thilri le sumsaw (Heb. 10:34)

- A tleumi taksa (Fil. 3:11, 21; 1 Kor. 15:42-44)

- Kumkhua sunlawinak le daihnak (Rom 2:10)

- Kumkhua lungawinak (Heb. 4:9; Thup. 14:13)

- Dingfelnak (Thuf. 8:18)

- Puithiam sinak (Thup. 20:6)

- Sui lukhuh (1 Kor. 9:25)

- Dingfelnak sui lukhuh (2 Tim. 4:8)

- Nunnak sui lukhuh (Jeim 1:12)

- Sunloihnak sui lukhuh (1 Pit. 5:4)

- Uktu (Mat. 25:23)

- Ram uknak (Jeim 2:5; Mat. 25:34)

- Huham cahnak (Luk. 12:42-44; 22:28-29; 1 Kor. 6:2-3)

- Kumkhua nomnak (Mat. 25:21, 23)

- Khuapi uk theinak (Luk. 19:17, 19)

- Kumkhua uknak (Thup. 20:4; 22:5)

- Siangpahrang sinak (Thup. 1:5; 5:10)

- A cem thei lomi sumsaw hlawnthil (Efe. 3:8)

- Vancung sumsaw hlawnthil (Mat. 19:21; Luk. 12:33) pawl tla an si.

Thunetnak

          Zumtu u le nau pawl, sualnak ruangih kumkhua thi dingmi kan nunnak hi Pathian ih zaangfahnak ruangah Jesuh Khrih thawngin nunnak thar in pek zo. Jesuh Khrih cu zumtu pawl hrangah a nungmi ruahsannak a si. Cuih ruahsannak ruangah zumtu pawl hrangih in ret sak cia mi ‘ro’ cu co dingah hngakhlap in kan um. Mifim pawlin, “minung hi raw lei loin zarhkhat tiang a um thei. Tidai in loin nit hum tiang a um thei. Sikhalsehla ruahsannak nei loin second pakhat te hman a um thei lo”, tiah an sim. Sim duhmi cu ruahsannak a thupi tuk tinak a si. Zumtu kan nunnak ah ziangkim in tuahsaktu le in duhdawttu Bawi Jesuh ih pekmi rundamnak cotu kan si ding a thupizet. Bawi Jesuh in kan hrangah a nungmi ruahsannak co thei dingah a nunnak liamin in tawlrel sak thluh zo a si. Cumi cu zohmanih ruk thei lomi le a ziam thei lomi an si. Pathian hmin sunglawi sinsehlaw. Amen.

Duhdawtnak le duhsaknak thawn,

Rev. CJ Hrang Hmung, D.Min., PhD.,

Manila, Philippines.

09.02.2014|00:50 am.