IN KILVENGTU VANCUNG MI

Ka sentet laiah ka nu in kan unau hnih hrangah Baibal sungih thuanthu mawi pawl zaan kan ih zawngah in siarsak ṭheu. Ahleice in vancung mi (angel) thuanthu mawi pawl in siarsak ṭheuih ngai nuam k arak ti zet dah. Curuangah vancung mi a um taktak a si tiah ka nauhak lai ahcun ka rak zum dah.

    Asinain kumhra tlun lam (teen age) ka kimih thuruah theinak ka rak nei thei ve tikah cun vancung mi a um taktak timi parah zum lo deuhnak le lunghrinnak (doubt) ka rak nei. Ziangahtile ka nunsung ah ka nu’i sim ṭheumi vancung mi hi ka rak hmu dah lo. Curuangah vancung mi timi hi mi pawlih an ruahnak sim le nganmi men a si ko ding, ti’n ka ruat men. Thupi lo tukah ka ret men.

    Ka nu hi Pathian thu zumnak lam ah a hngetkhohzet. Zumfeknak thawn a khatmi zumtu ṭhazet a si. Hmansehla ka nu’i zumfeknak in zum lo deuhnak ka neihmi hi a hlohter thei cuang lo. Tlawng ka kai tikah ka nu in vancung mi pawlih in kilven dingin thla in rak camsak ṭheu. High school ka ṭheh hnu phunsang tlawng ka kai tik khalah ka nu cu a thlacam kel vekin thla in camsak ringring. Lamhlapi ih ka um lai ah siseh, tlawng ka ṭheh hnu inn ah ka nu le ka pa thawn umtlang in innsaknak lam (construction) hna ka ṭuan tik khalah siseh, ka nu cun vancung mi pawlih kilven dingin Pathian hnenah thla in camsak qheumi cu a pehzom hrih thotho.

    1991 kum January thla sungah ka zum lo deuhnak pawl ruahsalnak ding thu pakhat a rung cang.

    A daizetmi zing nikhat ahcun nidang vek thotho in ka hnaṭuan ṭuan dingin ka tiar aw cia. Cuih ni ih ka ṭuan dingmi cu leitang ah tidai “pipe” fehnak laih ding kha a si. A dai tuk ruangah angki hlum thuah tampi in hruk a ṭul. A harsa zet ih ṭih khal a ṭihnung zet. Asinain thawnginn thawn a bangmi zungkhan fiakte sungih to ringring hnak cun hiti in a lenglam ah hna va ṭuan ding cu ka duh sawn.

    Thaithawh ka khop hnu inn ihsin ka poksuak hlan deuhah ka nu’i thlacam aw ka rak thei: “Maw Pathian, ka fapa ih hnaṭuannak parah humhim hram aw. Vancung mi pawl thlah in kilveng hram awla, ṭihnungza ral lak in luat ter hram aw," ti a si. Cuih thlacam aw ka theih tikah ka hni men.

xxx

    Ka hnaṭuannak hmun ka thlen tikah ka hnaṭuanpi Terry Carter, Dodd Franklin le Johnny Powel pawl ka rak tong. Johnny cu leilung laihnak tank parah a kaiih leilung lai dingin a timtuah aw rero. Culai ah kannih pathum cu ziang thilri hman a phur lomi truck car parah kan um.

    Johnny cu hnaṭuan a thok. Cuticun pi 17 a sau mi lihongpi kiangah leilungsen pawl cu a pung liailiai. Kei le Terry cu pi 10 a thukmi lihong kua sungah kan ṭum ih tidai pipe pawl kha kan ret vivo. Dodd cun tancia mi pipe pawl kha a tlun ihsin in vun thlak rero. Culai fangah Johnny cu laih dingih rinciami vekin leilung a lai vivo. Kan hnaṭuanmi cu a tluang rero ko.

    Tawkfang a rei cun Terry le kei cu pipe pawl pakhat hnu pakhat kan pehsuak vivo. Culaifang ah leikhal hrekkhat ka liang parah a hung tla. Cuihnu ah leikhal tam sinsin a tla sinsin. Terry cun “lei a min thlang,” a ti. Kan pahnih cu zianghman ti ngaihnak thei loin lihong taw-ne ah kan rak bok. Ka thin a phang ngaingai. Thawthawt ding khal a har zet. Thli mal lai hawp ding ka ngah na’n mal tete’n thawthawt a har deuhdeuh. Ka thi thlang ding a si, ti’n ka ruat. “Terry” ti'n ka ko na’n in rak awi lo. A thi hrih lo ahcun ka aw a thei ko ding ti’n ka ruat ih ka rak ko sal lala. Culai fangah Terry ih aw ka rak thei. “Terry, ziang na bang?” ka ti tikah anih in, “Thawthawt ding a har tuk a si,” in ti. Cutikah kei in, “Kan thi hrih lo a si hi! Kan nung lai hrih a si, ti hi mi ih in theih dingah kan tuah a ṭul,” tiah ka vun ti.

    Kan biak aw tikah leivut pawl kaa sung an lut. Runnak kan ngah theinak dingah kan au rero na’n kan hrangah thaizing timi hi a um lovek a si. Kan zuam rero mi hi zianghman man a nei lo tluk a si. Kan au deuhdeuh le kaa sungah leivut a lut deuhdeuh. Khua a daizet kona’n kan thinphang tukih ka ruangpum cu thlanhri thawn a khat ṭheh.

    “Zianghman ṭhathnemnak a um lo ee,” tiah Terry cun tuar harzet in a ti.

    “Cuti’n ṭong hlah,” tiah ka rak kawk. Asinain ka ṭongfang pawl hi a fiangtuk lem lo.

    “Terry, kannih cu luatnak ding lamzin a um nawn lo. Tulai fang ahcun na nupi le na fapate kha ruat men thlang aw,” tiah ka vun ti.

    Thawthawt ding a har sinsin ruangah ka ṭong ka rak cawl lawk. Thawthawt theiding thazang malte ka neihmi a lakih can lonak dingah a si. Kan pahnih te’n caan tawite sung dai ṭhepṭhep in kan um.

    “Chris, Pathian na zum maw?” tiah Terry in thu i sut.

    “Zum ee!” ka rak ti.

    “Keikhal ka zum ve sokhaw!” i ti ve.

    “Hnihsuakza ngaingai a si,” tiah  mah le mah ti aw vekin Terry kha ka sim. “Harsatnak ka ton hlan tiang zumnak timi hi thupi ah ka ruat dah lo. Ka nu cun ka hrangah thlacamnak a rak nei ringring nan,” ka rak ti.

    “Chris, ziangkhal va sisehla Pathian in kan thlacam aw in ngaisak ding ti’n ka zum,” a tiih Terry cu thla a cam. “Maw ka Pa, zaangfah te’n in runtu ding pawl kha lamzin hmuh hram aw. Kanmah khal thazang cahnak in pe hram aw,” tiin.

    Keikhal daite’n ka um ve ih Terry ih thlacamnak ah ka thinlung sungin ka rak telpi ve. Terry ih aw cu a dim deuhdeuh. Cuih hnu ah ziang tinkim a dai ṭhepṭhep.

    “Terry,” tiah ka ko sal. Asinain in awi cuang lo.

    Cuihnu ah nasazet in ka vun cang hnik. Asinain thang kammi sungih a awkmi vekin ziangti’n hman ka cang  thei cuang lo.

    “Hinah kan um, in run uh law,” tiah aw suah theitawp suahin ka vun au.

    “Bawipa, kum 25 lawng ka si hrih. In thi siang hrih hlah aw, nun ka duh hrih a si. In bawm hram aw...,” tiah thla ka cam.

    Culaifangah Terry ih thlacam aw ka rak thei. “Maw ka Pa, ka nupi le ka fapate rak kilkhawi hram aw. Ka um lo hnu khalah rak humhim awla kilveng ko aw,” tiin.

    Terry cu a neihmi caan netabik sungah a nupi le a fapa te ruatin thla a cam rero. Ka hrangah thla in camsak ringring ṭheutu ka nu kha ka vun mang lohli. Ka nu in tulaifang ah teh thla in camsak pei maw!

    “Terry, vancung mi a um ti na zum maw?” tiah ka sut na’n in sawn sal lo.

    “Pa Pathian, kanmah runtu dingah vancung mi in thlahsak hram aw!” tiah thla ka cam sal. Cuih hnu ah mi pakhat khatin in rak khai vekin ka thei aw. Cuticun zianghman thei nawn lo in ka rak um.

xxx

   

    Ka hmin ko aw ka vun thei. Cule ka tlunih in nen rero mi leikhal pawl an hlon ṭheh ih ka thawthawt tla a nuam sal.

    “Terry,” tiah dimte’n ka ko. “Terry teh khui ah a um,” ka rak ti.

    “Chris, zianghman phang nawn hlah. Terry khal kan run ngah zo. A dam ko sokhaw,” tiah mi pakhat in in rak ti.

    Cuih hnuah mina phurnak mawtawka parah in vun ret. Cule siizung ah in fehpi. In rak zohtu X’ray Doctor pa cu zum thei lo zetin a lu kha a thing phah rero ih,

    “Nan pahnih nan thi lo hi mangbangza ngaingai a si. Pakhat khat in an lo humhim a si hi!” in rak ti.

    “Bawipa cu a loṭantu ah na tuah ih, Cungnungbik cu a lo humtu ih na hman ruangah, siatsuahnak zianghman na tong lo ding; Na inn kiangah thiisen luannak a thleng lo ding. Na fehnak hmunkip ih a lo humtu dingah le a lo kilvengtu dingah Pathian in A vancung mi pawl a ret ding. An kut in an lo cawi dingih na ke cu lungto ah na khawng lo ding” (Saam 91:9-12).

    Netalam ahcun nitin hnaṭuan ka feh hlan ah keimah le ka hnaṭuanpi pawl zate humhimtu dingah Pathian in a vancung mi pawl in thlah sak ringring dingin thla ka cam. Vancung mi pawl ka rak hmu dah lo. Veikhatte hman ka hmu dah lo. Asinain an hnaṭuannak le an kilvennak ka rak co thei. Pathian kutcak cu mangbangza a si.

Duhdawtnak le duhsaknak thawn,

Rev. Dr. CJ Hrang Hmung

 

(Guide posts, Feb, 1993 sungih Chris Merkil nganmi “Cave-in!” timi cahram a remcang zawng ih lehmi a si.)

(Vankau Arsi Magazine,Vol. 7, No. 1, April  2004)